مانند : « الواحد نصف الاثنين » ، « الاربعة زوج » كه از بديهيات اوّليه فن رياضيات است . معلومات نظريه و اكتسابيه عبارتند از تصوّرات و تصديقاتى كه به مجرّد توجّه نفس به آنها و يا به مجرد تصوّر اطراف ، حاصل نمىشوند . بلكه بايد پس از اين مرحله ، مطالعه كرد ، فكر و انديشه كرد و اجناس و فصول آن را يافت تا تصوّر صحيحى از آن داشته باشيم . و نيز بايد استدلال كرد و صغرى و كبرى چيد تا بتوانيم به يك علم تصديقى دسترسى پيدا كنيم . مثال تصوّرات نظرى : « تصوّر انسان ، نفس ناطقه ، فرشته ، جنّ ، جسم و برق و . . . » كه هيچ يك از اينها بدون كسب و تحقيق و تعمّق حاصل نگردد . مثال تصديقات نظرى : آيا زمين ساكن است يا متحرّك ؟ تصديق به سكون يا حركت به مجرّد تصوّر اطراف قضيه حاصل نمىشود ، بلكه نيازمند استدلال هيوى است به همين جهت صدها سال در دنياى علم ، هيئت بطلميوسى حاكم بود . همان نظريه كه مىگفت كرهء زمين ثابت و در مركز عالم قرار دارد و افلاك به دور آن گردش مىكنند . ولى صدها سال است كه هيئت جديد در عالم علم مطرح است كه پايه‌گذار آن كپرنيك لهستانى و پس از او كپلر آلمانى است . نظريه‌اى كه زمين متحرك است و داراى حركت وضعى و انتقالى است ، يعنى : حركتى به دور خود و حركتى به دور خورشيد دارد ؛ پس اين مسئله ، يك تصديق نظرى است . مثال ديگر اينكه ماديون بر اين باورند كه عالم قديم است . مليّون و الهيون برآنند كه عالم حادث است . هر گروه استدلالى براى خود دارند . بنابراين مسئلهء حدوث و قدم عالم نيز از معلومات تصديقيهء نظريه و اكتسابيه است . قوله : توضيح القسمين : مرحوم مظفر براى توضيح بيشتر معلومات ضروريه و نظريه مىفرمايد : معلوماتى كه براى ما حاصل مىشود و امورى را كه ادراك مىكنيم اعم از معلومات و مدركات جزئيه كه توسط حواس يا قوه خيال يا واهمه تحصيل مىشوند . يا مدركات كليّه و معقولات اوّليه و ثانويهء منطقى و فلسفى ( كه توسّط عقل ادراك مىشوند ) از دو حال خارج نيستند : 1 . پاره‌اى از اين معلومات بدون امعان نظر براى انسان حاصل مىشود . يعنى نيازمند بررسى مطلب و زيررو كردن و دقّت‌نظر و فكر در آن نيست . چه در